Κλινική Τεκμηρίωση

Ενδείξεις

Εφαρμογές HBOT σε όλο το φάσμα τεκμηρίωσης — από καθιερωμένες θεραπευτικές ενδείξεις εγκεκριμένες από την UHMS έως αναδυόμενες ερευνητικές χρήσεις με πρώιμα κλινικά στοιχεία.

Ενδείξεις Εγκεκριμένες από την UHMS

Η Undersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS) καταγράφει 15 ενδείξεις για τις οποίες η HBOT αποτελεί εγκεκριμένη καθιερωμένη ή επικουρική θεραπεία (Εγχειρίδιο Ενδείξεων, 15η έκδοση)· οι 13 από αυτές περιλαμβάνονται επίσης στη λίστα του αμερικανικού FDA με τις παθήσεις για τις οποίες οι υπερβαρικοί θάλαμοι έχουν λάβει έγκριση κυκλοφορίας. Τα επίπεδα τεκμηρίωσης κυμαίνονται από A (ισχυρά στοιχεία ΤΕΔ) έως B (μελέτες παρατήρησης/συναίνεση ειδικών).

Οξείες Ισχαιμίες

1 Level A

Οξείες Ισχαιμίες

Αεροεμβολή ή Εμβολή Αερίου

Ενδοαγγειακές φυσαλίδες αερίου που προκαλούν αρτηριακή απόφραξη. Η HBOT μειώνει τον όγκο φυσαλίδων και προάγει αποβολή αζώτου.

Πρότυπο Θεραπείας

4 Level A

Οξείες Ισχαιμίες

Τραύμα Σύνθλιψης & Σύνδρομο Διαμερίσματος

Μειώνει μετα-ισχαιμικό οίδημα, διατηρεί απειλούμενο ιστό και επιταχύνει επούλωση σε τραυματικές κακώσεις σύνθλιψης.

Πρότυπο Θεραπείας

12 Level B

Οξείες Ισχαιμίες

Επικινδυνεύοντα Δερματικά Μοσχεύματα & Κρημνοί

Σωτήρια θεραπεία για ισχαιμικά δερματικά μοσχεύματα και κρημνούς. Μειώνει υποξική νέκρωση και προάγει επιβίωση μοσχεύματος μέσω ενισχυμένης οξυγόνωσης.

Πρότυπο Θεραπείας

Τοξικότητες

2 Level A

Τοξικότητες

Δηλητηρίαση από Μονοξείδιο Άνθρακα

Η HBOT επιταχύνει αποβολή CO από αιμοσφαιρίνη και κυτόχρωμα οξειδάση, αποτρέποντας καθυστερημένες νευρολογικές επιπλοκές.

Πρότυπο Θεραπείας

Λοιμώδη Νοσήματα

3 Level A

Λοιμώδη Νοσήματα

Κλωστριδιακή Μυοσίτιδα & Μυονέκρωση (Αέρια Γάγγραινα)

Η HBOT είναι άμεσα θανατηφόρα για Clostridium perfringens και αναστέλλει παραγωγή τοξινών, χρησιμοποιείται επικουρικά με χειρουργική επέμβαση και αντιβιοτικά.

Πρότυπο Θεραπείας

8 Level B

Λοιμώδη Νοσήματα

Ενδοκρανιακό Απόστημα

Επικουρική θεραπεία για εγκεφαλικά αποστήματα, ιδίως από αναερόβιους οργανισμούς. Ενισχύει αποτελεσματικότητα αντιβιοτικών και ανοσολογική απόκριση.

Πρότυπο Θεραπείας

9 Level A

Λοιμώδη Νοσήματα

Νεκρωτικές Λοιμώξεις Μαλακών Ιστών

Επικουρική θεραπεία για νεκρωτική περιτονίτιδα και γάγγραινα Fournier, μειώνοντας θνησιμότητα και απώλεια ιστού σε συνδυασμό με χειρουργική επέμβαση.

Πρότυπο Θεραπείας

10 Level A

Λοιμώδη Νοσήματα

Ανθεκτική Οστεομυελίτιδα

Χρόνια οστεομυελίτιδα μη ανταποκρινόμενη σε συμβατική θεραπεία. Η HBOT ενισχύει λευκοκυτταρική θανάτωση, προάγει αγγειογένεση σε αναίμακτο οστό.

Πρότυπο Θεραπείας

Διαταραχές Αερίου/Φυσαλίδων

5 Level A

Διαταραχές Αερίου/Φυσαλίδων

Νόσος Αποσυμπίεσης

Κύρια θεραπεία για σχηματισμό φυσαλίδων αζώτου σε δύτες και εργαζόμενους με συμπιεσμένο αέρα. Μειώνει όγκο φυσαλίδων και προάγει αποβολή αζώτου.

Πρότυπο Θεραπείας

Επούλωση Τραυμάτων

6 Level A

Επούλωση Τραυμάτων

Ενίσχυση Επούλωσης Επιλεγμένων Προβληματικών Τραυμάτων

Επικουρική θεραπεία για χρόνια μη επουλούμενα τραύματα, ιδίως διαβητικά έλκη ποδιού με διαδερμικές μετρήσεις οξυγόνου <40 mmHg.

Πρότυπο Θεραπείας

11 Level A

Επούλωση Τραυμάτων

Καθυστερημένη Ακτινοβολική Βλάβη (Νέκρωση Μαλακών Ιστών & Οστού)

Θεραπεία για οστεοακτινονέκρωση και νέκρωση μαλακών ιστών από ακτινοβολία. Προάγει αγγειογένεση σε υποξικό, υποαγγειακό, υποκυτταρικό ιστό.

Πρότυπο Θεραπείας

23 Level B

Επούλωση Τραυμάτων

Οξέα Θερμικά Εγκαύματα

Τα σοβαρά θερμικά εγκαύματα καταστρέφουν το δέρμα και προκαλούν οίδημα και μειωμένη αιματική ροή στους γύρω ιστούς, γεγονός που μπορεί να βαθύνει τη βλάβη τις πρώτες ημέρες. Το υπερβαρικό οξυγόνο έχει χρησιμοποιηθεί επικουρικά στην εξειδικευμένη φροντίδα εγκαυμάτων για να περιορίσει αυτή την εξέλιξη, να μειώσει το οίδημα και να υποστηρίξει την επούλωση. Το οξύ θερμικό έγκαυμα περιλαμβάνεται στη λίστα εγκεκριμένων ενδείξεων της UHMS, και το FDA έχει εγκρίνει τους υπερβαρικούς θαλάμους για σοβαρά και εκτεταμένα εγκαύματα που αντιμετωπίζονται σε εξειδικευμένο κέντρο εγκαυμάτων. Τα κλινικά στοιχεία είναι περιορισμένα. Μια ανασκόπηση Cochrane βρήκε δύο επιλέξιμες τυχαιοποιημένες δοκιμές, αμφότερες χαμηλής μεθοδολογικής ποιότητας: η μία δεν ανέφερε διαφορά στη διάρκεια νοσηλείας, τη θνησιμότητα ή τον αριθμό επεμβάσεων, ενώ η άλλη ανέφερε ταχύτερη επούλωση (κατά μέσο όρο 19,7 έναντι 43,8 ημερών). Οι συγγραφείς κατέληξαν ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ούτε υπέρ ούτε κατά της HBOT στα θερμικά εγκαύματα (Villanueva 2004). Μια συστηματική ανασκόπηση του 2026 με 13 μελέτες (566 ασθενείς) κατέληξε ότι η HBOT είναι υποσχόμενη ως επικουρική θεραπεία, βελτιώνοντας την επούλωση και μειώνοντας τις επιπλοκές, αλλά ότι τα μεταβλητά και ασυνεπή αποτελέσματα δεν επιτρέπουν οριστικά συμπεράσματα (Molina-Vega 2026). Το αμερικανικό Medicare δεν καλύπτει την HBOT για θερμικά εγκαύματα του δέρματος. Τα θεραπευτικά πρωτόκολλα διαφέρουν μεταξύ κέντρων εγκαυμάτων και δεν έχουν τυποποιηθεί σε δοκιμές.

Επικουρική — περιορισμένα στοιχεία

Αιματολογικές Διαταραχές

7 Level B

Αιματολογικές Διαταραχές

Αναιμία Εξαιρετικής Απώλειας Αίματος

Όταν η μετάγγιση δεν είναι δυνατή λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων ή έλλειψης, η HBOT παρέχει επαρκές διαλυμένο οξυγόνο πλάσματος για διατήρηση ζωής.

Πρότυπο Θεραπείας

Αισθητηριακές Διαταραχές

13 Level B

Αισθητηριακές Διαταραχές

Ιδιοπαθής Αιφνίδια Αισθητηριονευρική Απώλεια Ακοής

Επικουρική θεραπεία όταν αποτυγχάνουν τα κορτικοστεροειδή. Αντιστρέφει κοχλιακή υποξία και μειώνει ενδολεμφικό ύδρωπα.

Πρότυπο Θεραπείας

14 Level B

Αισθητηριακές Διαταραχές

Απόφραξη Κεντρικής Αρτηρίας Αμφιβληστροειδούς

Επείγουσα θεραπεία για διατήρηση στρωμάτων αμφιβληστροειδούς και βελτίωση οπτικής οξύτητας μέσω αντιστροφής αμφιβληστροειδικής ισχαιμίας.

Πρότυπο Θεραπείας

Παθήσεις Οστών

24 Level B

Παθήσεις Οστών

Άσηπτη Νέκρωση της Μηριαίας Κεφαλής

Στην άσηπτη (ισχαιμική) νέκρωση, τμήμα του οστού χάνει την αιμάτωσή του και νεκρώνεται· στο ισχίο, η μηριαία κεφαλή μπορεί τελικά να καταρρεύσει, οδηγώντας συχνά σε αρθροπλαστική. Η HBOT έχει μελετηθεί στα πρώιμα στάδια της νόσου ως τρόπος ανακούφισης του πόνου και υποστήριξης της αποκατάστασης του οστού. Η UHMS περιλαμβάνει την άσηπτη νέκρωση στις εγκεκριμένες ενδείξεις της (αρ. 15), αλλά δεν περιλαμβάνεται στη λίστα εγκρίσεων του αμερικανικού FDA και δεν καλύπτεται από το Medicare. Σε μια μικρή διπλά τυφλή τυχαιοποιημένη δοκιμή, 20 ασθενείς με νέκρωση της μηριαίας κεφαλής σταδίου II κατά Ficat έλαβαν 30 συνεδρίες υπερβαρικού οξυγόνου ή πεπιεσμένου αέρα σε έξι εβδομάδες: ο πόνος βελτιώθηκε σημαντικά με το οξυγόνο μετά από 20 συνεδρίες, και επτά χρόνια αργότερα κανείς δεν είχε χρειαστεί αρθροπλαστική ισχίου — ωστόσο μετά τις έξι εβδομάδες προσφέρθηκε οξυγόνο και στην ομάδα του αέρα, οπότε η μακροχρόνια παρακολούθηση δεν ήταν ελεγχόμενη (Camporesi 2010). Μια μετα-ανάλυση του 2021 με 10 μελέτες κοορτής (368 ασθενείς που έλαβαν θεραπεία και 353 μάρτυρες· επτά από τις μελέτες από την Κίνα) βρήκε σημαντική κλινική βελτίωση με την HBOT, αλλά το όφελος δεν ήταν σημαντικό σε μη ασιατικούς πληθυσμούς (Paderno 2021). Μια μετα-ανάλυση του 2025 με 10 μελέτες (568 συμμετέχοντες) βρήκε βελτίωση σε σχέση με την αρχική κατάσταση, αλλά καμία διαφορά μεταξύ ομάδων με και χωρίς HBOT, και κατέληξε ότι η HBOT δεν μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματική θεραπεία για την πρώιμη νέκρωση της μηριαίας κεφαλής (Cao 2025). Τα στοιχεία είναι επομένως αντικρουόμενα και κυρίως από μελέτες παρατήρησης. Ένα πρωτόκολλο που μελετήθηκε —όχι κλινική σύσταση— περιελάμβανε δύο κύκλους 30 καθημερινών συνεδριών των 90 λεπτών στα 2,5 ATA, με διάλειμμα 30 ημερών μεταξύ των κύκλων (Bosco 2018).

Αμφιλεγόμενα στοιχεία

Τα επίπεδα τεκμηρίωσης ακολουθούν τα κριτήρια βαθμολόγησης της UHMS. Το αμερικανικό Medicare καλύπτει στενότερο φάσμα παθήσεων (NCD 20.29): τα θερμικά εγκαύματα και η σοβαρή αναιμία εξαιρούνται, ενώ η αιφνίδια απώλεια ακοής, η απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς, το ενδοκράνιο απόστημα και η άσηπτη νέκρωση δεν περιλαμβάνονται στις καλυπτόμενες παθήσεις.

9 55 56

Αναδυόμενα Στοιχεία

Παθήσεις όπου πρώιμα κλινικά στοιχεία υποστηρίζουν την ερευνητική χρήση HBOT. Τα επίπεδα τεκμηρίωσης παραμένουν Β ή Γ· η ανεξάρτητη επιβεβαίωση ευρημάτων από μία ερευνητική ομάδα γενικά εκκρεμεί.

Μετα-ϊογενή Σύνδρομα

15 Level B

Μετα-ϊογενή Σύνδρομα

Long COVID (Σύνδρομο Μετα-COVID)

Επίμονα συμπτώματα πολλαπλών συστημάτων μετά από οξεία λοίμωξη SARS-CoV-2 — κόπωση, γνωστική δυσλειτουργία («brain fog»), διαταραχές ύπνου και πόνος. Τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή του 2022 ανέφερε σημαντική βελτίωση γνωστικής λειτουργίας, ύπνου, πόνου και συνολικού συμπτωματικού βάρους μετά από 40 συνεδρίες HBOT, με τα οφέλη να διατηρούνται σε παρακολούθηση ενός έτους. Η τεκμηρίωση βασίζεται προς το παρόν σε μία ερευνητική ομάδα — ανεξάρτητη επιβεβαίωση εκκρεμεί (δοκιμή HOT-LoCO σε εξέλιξη).

Αναδυόμενα Στοιχεία

Σύνδρομα Χρόνιου Πόνου

16 Level B

Σύνδρομα Χρόνιου Πόνου

Ινομυαλγία

Σύνδρομο χρόνιας κεντρικής ευαισθητοποίησης που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένο πόνο, ευαίσθητα σημεία, κόπωση, διαταραχές ύπνου και γνωστικά συμπτώματα. Προοπτική ελεγχόμενη δοκιμή του 2015 ανέφερε σημαντικές βελτιώσεις σε πόνο, ευαίσθητα σημεία, ποιότητα ζωής και πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας μετά από 40 συνεδρίες HBOT στα 2.0 ATA. Δύο ανεξάρτητες μετα-αναλύσεις του 2023 συγκέντρωσαν τυχαιοποιημένα δεδομένα και επιβεβαίωσαν βελτιώσεις σε λειτουργικότητα, ευαίσθητα σημεία, κόπωση, ύπνο και ποιότητα ζωής — αν και το μέγεθος μείωσης του πόνου διέφερε μεταξύ των συγκεντρωτικών αναλύσεων. Ξεχωριστή Τυχαιοποιημένη Ελεγχόμενη Δοκιμή (ΤΕΔ) του 2023 σε ασθενείς με ινομυαλγία και ιστορικό τραυματικής εγκεφαλικής κάκωσης ανέφερε σημαντικές βελτιώσεις πόνου και συμπτωμάτων με HBOT έναντι φαρμακευτικής αγωγής (60 συνεδρίες, 2.0 ATA). Η θεμελιώδης ΤΕΔ παραμένει αγκιστρωμένη σε μία ερευνητική ομάδα, αλλά η μετα-αναλυτική επιβεβαίωση παρέχει υποστηρικτικά στοιχεία.

Αναδυόμενα Στοιχεία

Φλεγμονώδεις Δερματικές Παθήσεις

17 Level C

Φλεγμονώδεις Δερματικές Παθήσεις

Φλεγμονώδεις Δερματοπάθειες

Στοιχεία επιπέδου περιπτώσεων και μικρών ομάδων υποστηρίζουν την HBOT ως επικουρική θεραπεία σε επιλεγμένες φλεγμονώδεις δερματοπάθειες, κυρίως ατοπική δερματίτιδα και ψωρίαση. Ανασκόπηση του 2025 και παιδιατρική μελέτη του 2021 περιγράφουν μειώσεις σε κνησμό, σοβαρότητα βλαβών και αποικισμό από Staphylococcus aureus σε σοβαρή ατοπική δερματίτιδα μετά από κύκλους HBOT. Δύο αναφορές περιπτώσεων του 2009 τεκμηριώνουν ύφεση ψωρίασης κατά πλάκες με HBOT (μία περίπτωση φλυκταινώδους/αρθροπαθικής μετά από 6 συνεδρίες στα 2.8 ATA × 60 λεπτά· μία περίπτωση κατά πλάκες με βελτίωση μετά από 15 συνεδρίες στα 2.0 ATA × 90 λεπτά). Άλλες φλεγμονώδεις δερματοπάθειες — πυώδης ιδρωταδενίτιδα, λιβεδοειδής αγγειοπάθεια, γαγγραινώδες πυόδερμα — έχουν περιγραφεί σε πρώιμες κλινικές αναφορές αλλά στερούνται ισχυρών υποστηρικτικών δοκιμών. Τα πρωτόκολλα ποικίλλουν σημαντικά και δεν είναι τυποποιημένα· η HBOT τοποθετείται ως επικουρική, όχι πρώτης γραμμής.

Αναδυόμενα Στοιχεία

Αισθητική & Επανορθωτική Χειρουργική

18 Level B

Αισθητική & Επανορθωτική Χειρουργική

Αισθητική & Επανορθωτική Αποκατάσταση

Επικουρική HBOT σε αισθητική και επανορθωτική χειρουργική για επιταχυνόμενη μετεγχειρητική επούλωση και διάσωση διακυβευμένων μοσχευμάτων και κρημνών. Μελέτη ασθενών–μαρτύρων του 2023 σε ασθενείς face-lift (n=20, αναδρομικά συζευγμένοι, ένας χειρουργός) ανέφερε μέση επούλωση τραύματος 13,3 ημερών στην ομάδα HBOT έναντι 36,9 ημερών σε συζευγμένους μάρτυρες (P<0,001), με τις συνεδρίες να ξεκινούν εντός 24 ωρών από τη χειρουργική επέμβαση στα περίπου 2.0 ATA. Ανασκοπήσεις διακυβευμένων κρημνών και μοσχευμάτων χαρακτηρίζουν την HBOT ως επικουρική θεραπεία διάσωσης που βελτιώνει τη μεταφορά οξυγόνου, την αγγειογένεση, την ινοβλαστική δραστηριότητα και τον έλεγχο του οιδήματος, ενώ η τυπική χειρουργική αντιμετώπιση αντιμετωπίζει τη μηχανική αιτία αποτυχίας. Η HBOT τοποθετείται ως επικουρική θεραπεία διάσωσης και αποκατάστασης, όχι ως ρουτίνας ενισχυτής μη επιπλεγμένης αισθητικής χειρουργικής.

Αναδυόμενα Στοιχεία

Αναπαραγωγική Υγεία

19 Level C

Αναπαραγωγική Υγεία

Ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση είναι αναδυόμενη ερευνητική εφαρμογή της HBOT. Μεταγωγικά στοιχεία σε μοντέλα τρωκτικών υποστηρίζουν αντιφλεγμονώδη επίδραση στις ενδομητριωσικές βλάβες: μελέτη του 2011 σε αρουραίους ανέφερε ύφεση των βλαβών με HBOT, και μελέτη του 2022 σε ποντίκια ανέφερε μείωση φλεγμονωδών δεικτών. Τα κλινικά στοιχεία σε ανθρώπους εκκρεμούν — η τυχαιοποιημένη δοκιμή HEROES (Sunnybrook Health Sciences Centre, NCT06579040, εγγραφή ασθενών από τον Απρίλιο του 2025) βρίσκεται σε εξέλιξη για την αξιολόγηση της HBOT για τον πόνο σχετιζόμενο με ενδομητρίωση. Η HBOT τοποθετείται ως ερευνητική επικουρική, όχι ως πρότυπο θεραπείας.

Ερευνητικό

Νευροψυχιατρικές Διαταραχές

20 Level B

Νευροψυχιατρικές Διαταραχές

Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (ΔΜΤΣ)

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ) είναι μια διαταραχή σχετιζόμενη με τραύμα και στρεσογόνους παράγοντες, που χαρακτηρίζεται από παρεμβατικές αναμνήσεις, αποφυγή, υπερδιέγερση και μεταβολές στη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία, με τεκμηριωμένες αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα και την ακεραιότητα της λευκής ουσίας. Ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο HBOT έχει μελετηθεί ως μέσο επαγωγής νευροπλαστικότητας σε εδραιωμένη, συχνά ανθεκτική στη θεραπεία ΔΜΤΣ· αντί να δρα φαρμακολογικά, προτείνεται ότι οδηγεί τη νευροπλαστικότητα μέσω του υπεροξικού-υποξικού παραδόξου, συνοδευόμενο σε δοκιμές από βελτιωμένη λειτουργική συνδεσιμότητα ηρεμίας στα δίκτυα προεπιλεγμένης λειτουργίας, κεντρικής εκτέλεσης και προβολής (salience) (2024) και αυξημένη κλασματική ανισοτροπία λευκής ουσίας σε μετωπο-μεταιχμιακές οδούς, το γόνυ του μεσολοβίου και τον θόλο σε απεικόνιση τανυστή διάχυσης (DTI) (2022). Μια τυχαιοποιημένη, εικονικά ελεγχόμενη (sham) δοκιμή σε 56 βετεράνους μάχης (60 συνεδρίες, 90 λεπτά, 100% O₂ στα 2 ATA) διαπίστωσε ότι οι βαθμολογίες CAPS-5 μειώθηκαν από 42,6 σε 25,8 με την HBOT, ενώ η ομάδα εικονικής θεραπείας δεν βελτιώθηκε· μια προγενέστερη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή (ΤΕΔ) σε ανθεκτική στη θεραπεία ΔΜΤΣ έδειξε σύμφωνες βελτιώσεις συμπτωμάτων και νευροαπεικόνισης· μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2026 συγκέντρωσε δύο εικονικά ελεγχόμενες ΤΕΔ για τη ΔΜΤΣ και ανέφερε μεγάλο μέγεθος επίδρασης, με την επιφύλαξη ότι οι μελέτες είναι μικρές και προκαταρκτικές· και μια προοπτική παρατηρησιακή κοόρτη του 2026 με 50 βετεράνους των ΗΠΑ ανέφερε μειώσεις που διατηρήθηκαν στους έξι μήνες. Το ερευνητικό πρωτόκολλο όπως μελετήθηκε —όχι κλινική σύσταση— περιελάμβανε 60 καθημερινές συνεδρίες των 90 λεπτών, 100% οξυγόνο στα 2 ATA, με διαλείμματα αέρα. Τα τυχαιοποιημένα στοιχεία προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από μία ερευνητική ομάδα (Sagol Center / Shamir Medical Center) —την ίδια προέλευση με τις καταχωρήσεις Long COVID και Ινομυαλγίας— αν και, σε αντίθεση με εκείνες, υπάρχει πλέον πρώιμη ανεξάρτητη επιβεβαίωση (μια παρατηρησιακή κοόρτη των ΗΠΑ και μια μετα-ανάλυση από μη συνδεδεμένη ομάδα). Τα μεγέθη δείγματος παραμένουν μικρά και απαιτούνται μεγαλύτερες πολυκεντρικές τυχαιοποιημένες δοκιμές. Η HBOT για τη ΔΜΤΣ παραμένει ερευνητική και δεν είναι εγκεκριμένη από το FDA.

Αναδυόμενα Στοιχεία

Επίκτητη Εγκεφαλική Βλάβη

21 Level B

Επίκτητη Εγκεφαλική Βλάβη

Χρόνια Αποκατάσταση μετά από Εγκεφαλικό

Πολλοί επιζώντες εγκεφαλικού διατηρούν κινητικά, αισθητικά και γνωστικά ελλείμματα πολύ μετά το οξύ επεισόδιο, και τα οφέλη της συμβατικής αποκατάστασης συνήθως σταθεροποιούνται μέσα στους επόμενους μήνες. Η HBOT έχει μελετηθεί σε αυτή τη χρόνια φάση ως τρόπος επανενεργοποίησης της νευροπλαστικότητας σε εγκεφαλικές περιοχές που παραμένουν ζωντανές αλλά υπολειτουργούν. Μια προοπτική τυχαιοποιημένη δοκιμή ενέταξε 74 ασθενείς 6–36 μήνες μετά από εγκεφαλικό, από τους οποίους αναλύθηκαν οι 59 (Efrati 2013): η μία ομάδα έλαβε 40 συνεδρίες HBOT (90 λεπτά, 100% οξυγόνο στα 2 ATA, πέντε ημέρες την εβδομάδα), ενώ η άλλη αποτέλεσε ομάδα ελέγχου χωρίς θεραπεία για δύο μήνες πριν περάσει διασταυρούμενα στο ίδιο σχήμα HBOT. Η νευρολογική λειτουργία (NIHSS), οι δραστηριότητες καθημερινής ζωής και η ποιότητα ζωής βελτιώθηκαν σημαντικά μετά την HBOT αλλά όχι κατά την περίοδο ελέγχου, και το SPECT έδειξε αυξημένη δραστηριότητα κυρίως σε περιοχές που εμφανίζονταν βιώσιμες στην αξονική τομογραφία αλλά είχαν χαμηλή μεταβολική δραστηριότητα. Μια ανεξάρτητη τυχαιοποιημένη δοκιμή σκοπιμότητας στο Τορόντο, σε 27 ασθενείς 3–48 μήνες μετά από εγκεφαλικό (Schiavo 2020), διαπίστωσε ότι η HBOT σε συνδυασμό με πρόγραμμα άσκησης άνω άκρου και νοερής απεικόνισης είναι ασφαλής και εφικτή, με τάσεις βελτίωσης της κινητικής λειτουργίας του άνω άκρου· οι διαφορές μεταξύ των ομάδων δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Αυτά τα στοιχεία της χρόνιας φάσης πρέπει να διακρίνονται από το οξύ εγκεφαλικό: μια συστηματική ανασκόπηση Cochrane 11 τυχαιοποιημένων δοκιμών με 705 συμμετέχοντες δεν βρήκε επαρκή στοιχεία ότι η HBOT βελτιώνει τις κλινικές εκβάσεις όταν εφαρμόζεται κατά την οξεία εκδήλωση ισχαιμικού εγκεφαλικού, σημειώνοντας ωστόσο ότι η πιθανότητα οφέλους δεν έχει αποκλειστεί (Bennett 2014). Η κύρια δοκιμή της χρόνιας φάσης δεν είχε εικονική (sham) ομάδα ελέγχου, οπότε οι συμμετέχοντες γνώριζαν την κατανομή τους, και προέρχεται από την ίδια ισραηλινή ερευνητική ομάδα (Assaf Harofeh, νυν Shamir Medical Center) με τις καταχωρήσεις Long COVID, Ινομυαλγίας και ΔΜΤΣ. Το πρωτόκολλο όπως μελετήθηκε —όχι κλινική σύσταση— περιελάμβανε 40 καθημερινές συνεδρίες των 90 λεπτών, 100% οξυγόνο στα 2 ATA, πέντε ημέρες την εβδομάδα. Η HBOT για την αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό παραμένει ερευνητική και δεν είναι εγκεκριμένη από το FDA.

Αναδυόμενα Στοιχεία

22 Level B

Επίκτητη Εγκεφαλική Βλάβη

Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση & Μετα-διασειστικό Σύνδρομο

Μετά από ήπια κρανιοεγκεφαλική κάκωση (διάσειση), μια μειοψηφία ασθενών αναπτύσσει επίμονο μετα-διασειστικό σύνδρομο — κεφαλαλγία, βραδύτητα σκέψης, προβλήματα μνήμης και προσοχής και μεταβολές της διάθεσης που μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Η HBOT σε αυτή τη χρόνια φάση είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της υπερβαρικής ιατρικής, και οι δοκιμές δείχνουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Υπέρ: μια τυχαιοποιημένη διασταυρούμενη δοκιμή σε 56 ενήλικες 1–5 έτη μετά από ήπια ΚΕΚ (40 συνεδρίες των 60 λεπτών, 100% οξυγόνο στα 1,5 ATA) ανέφερε σημαντική βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής μετά την HBOT αλλά όχι κατά μια περίοδο ελέγχου χωρίς θεραπεία, με το SPECT να δείχνει αυξημένη εγκεφαλική δραστηριότητα (Boussi-Gross 2013)· και μια εικονικά ελεγχόμενη (sham), διπλά τυφλή δοκιμή σε 25 παιδιά 8–15 ετών με επίμονο μετα-διασειστικό σύνδρομο (60 συνεδρίες των 60 λεπτών στα 1,5 ATA, έναντι εικονικής θεραπείας σε πίεση σχεδόν ίση με την ατμοσφαιρική) ανέφερε βελτίωση της γνωστικής και συμπεριφορικής λειτουργίας, των συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής, με μικροδομικές αλλαγές στη μαγνητική τομογραφία, αν και η ένταξη ασθενών διακόπηκε πριν επιτευχθεί το προγραμματισμένο μέγεθος δείγματος (Hadanny 2022). Κατά: μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, εικονικά ελεγχόμενη δοκιμή σε 60 εν ενεργεία πεζοναύτες με μετα-διασειστικά συμπτώματα που επέμεναν 3–36 μήνες (40 συνεδρίες των 60 λεπτών) δεν διαπίστωσε άμεσο όφελος από εκθέσεις σε οξυγόνο ισοδύναμες με 1,5 ή 2,0 ATA έναντι εικονικού μείγματος αερίων ισοδύναμου με την αναπνοή ατμοσφαιρικού αέρα, και κατέληξε ότι τα αποτελέσματα δεν υποστηρίζουν τη χρήση της HBOT για γνωστικά, ισορροπιακά ή λεπτά κινητικά ελλείμματα (Walker 2014). Η ερμηνεία εξαρτάται από τις ομάδες ελέγχου. Μια ανασκόπηση υποστηρίζει ότι οι μάρτυρες πεπιεσμένου αέρα (21% οξυγόνο άνω του 1,0 ATA, συνήθως 1,2–1,3 ATA) είναι οι ίδιοι θεραπευτικά ενεργοί, οπότε οι δοκιμές που τους χρησιμοποιούν διαβάζονται καλύτερα ως συγκρίσεις δόσεων, και βαθμολογεί τα στοιχεία ως επιπέδου B (Figueroa & Wright 2016)· μια κριτική αξιολόγηση αντιτείνει ότι δεν έχει αποδειχθεί μηχανισμός για τέτοιες εκθέσεις χαμηλής πίεσης και ότι ένα φαινομενικό αποτέλεσμα και στις δύο ομάδες αντανακλά πιθανότερα φαινόμενο συμμετοχής (Bennett 2018). Και οι δύο θετικές δοκιμές προέρχονται από μία ισραηλινή ερευνητική ομάδα (Assaf Harofeh, νυν Shamir Medical Center), και αρκετοί συγγραφείς της δοκιμής του 2022 δηλώνουν εμπορικά ανταγωνιστικά συμφέροντα. Τα πρωτόκολλα όπως μελετήθηκαν —όχι κλινική σύσταση— περιελάμβαναν 40–60 καθημερινές συνεδρίες των 60 λεπτών, 100% οξυγόνο στα 1,5 ATA, πέντε ημέρες την εβδομάδα. Η HBOT για την ΚΕΚ και το μετα-διασειστικό σύνδρομο παραμένει ερευνητική και δεν είναι εγκεκριμένη από το FDA.

Αναδυόμενα Στοιχεία (αμφιλεγόμενα)

Αυτές οι ενδείξεις δεν περιλαμβάνονται στη λίστα εγκεκριμένων ενδείξεων της UHMS ούτε στη λίστα εγκρίσεων του FDA και δεν καλύπτονται από το Medicare στις ΗΠΑ. Παρουσιάζονται για κλινικό πλαίσιο· οι θεραπευτικές αποφάσεις απαιτούν εξατομικευμένη αξιολόγηση.